Adiós ríos, adiós fontes

Neste ano que xa remata conmemorouse o 150 aniversario da publicación de Cantares Gallegos, a obra máis significativa de Rosalía de Castro, e tendo en conta que Rosalía é das autoras máis musicalizadas, ben merece que se lle dedique unha entrada a un dos poemas máis célebres de Cantares, "Adiós ríos, adiós fontes". Un dos primeiros en adapta-la obra rosaliana á música foi o cantautor do Bierzo Amancio Prada. En 1975, editou o segundo disco da súa carreira, Rosalía de Castro, dedicado exclusivamente á poetisa de Padrón, e pode dicirse que con el inauguraba unha discografía sobre a poesía en lingua galega que vai dende as cantigas de Afonso X e dos trobadores medievais ata cancións baseadas nos poemas de Álvaro Cunqueiro e nos de Federico García Lorca. Nin que dicir ten que Amancio Prada creou escola.

http://youtu.be/86nzp0_Hafo

Animados pola boa acollida que tiña Amancio Prada e polo bo momento que vivía na música folk a adaptación de poemas tanto tradicionais coma de autores coñecidos, o dúo Keltia fixo unha versión en 1978 e que aparece no seu único álbum publicado Choca esos cinco.

http://youtu.be/wvNBwvRsMlw

Xa máis recente é a versión de Astarot, que lle infundiu a "Adiós ríos, adiós fontes" o seu toque rock. Pertence ó último disco, Séptimo Pecado, que viu á luz este mesmo ano 2013.

http://youtu.be/4A84pSjqcls

E a viguesa Aid fixo unha versión en clave hip hop, ó igual que con outras composicións de Rosalía. O resultado é espectacular e quedoulle así de ben.

http://youtu.be/E_NvDXB_qH8

E xa para rematar, a versión coa que Joan Baez sorprendeu ós asistentes ó concerto que celebrou en Vigo, confirmando unha vez máis a universalidade da poesía de Rosalía.

http://youtu.be/Nr48AGUaCSk

Quen puidera namorala

Entre os anos 60 e 70 o folk tivo un predominio destacado dentro da música contemporánea. Os cantautores non só compuñan novas cancións, senón que en moitos casos recuperaban cantos tradicionais e púñanlle música ós seus poemas favoritos. Esta tendencia universal non foi allea á poesía galega, que grazas a cantautores coma Amancio Prada e Luís Emilio Batallán, entre outros, musicalizaron os mellores poetas galegos. Os poemas de Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro, Álvaro Cunqueiro, etc. quedaron ligados así a unha melodía propia, un son que os emparentaba coa poesía medieval que se cultivou nestas terras, coma se fose imposible que un poema carecese aquí da súa propia música. Un dos exemplos máis coñecidos e versionados é o poema de Cunqueiro "No niño novo do vento", pertencente á obra neotrobadorista do autor de Mondoñedo Cantiga nova que se chama riveira (1933). Luís Emilio Batallán, no disco Ahí vén o Maio (1975), rebautizouna como "Quen poidera namorala" (Cunqueiro escribíraa así, "poidera"), o verso principal do retrouso. A fermosura é tal que mesmo chegou a servir de banda sonora dalgunha película como "Pradolongo".

http://youtu.be/LZD2RENvOXI

Astarot pechaba o seu álbum O Sentir dunha Terra (2008), cunha estupenda versión do poema de Cunqueiro, no primeiro disco que a banda de Cangas do Morrazo lle dedicou a cancións tradicionais galegas.

http://youtu.be/Yj_tRyhKQ_s

Outro músico galego como Xoel López tamén gravou unha versión que se debe ter en conta.

http://youtu.be/ScXcoTGbkik

E por último, rematamos cunha das actuacións que Rosa Cedrón ( ex intérprete de Luar na Lubre) e Cristina Pato realizaron xunto con Laura Amado no Festival de Ortigueira desta canción. 

http://youtu.be/1m9Tl1coX_8

Sementeira

Fuxan os Ventos naceu a comezos dos anos 70 en Lugo para reivindicar a música tradicional galega, mais boa parte da súa produción folk procede de composicións propias, aínda que respectando tan ben os patróns de estilo das cantigas populares que, ás veces, chégase a pensar que forman parte do repertorio tradicional galego. Ese é o caso de "Sementeira", a súa composición máis coñecida e que aparecía no álbum homónimo de 1978, composta por Lois Álvarez Pousa e Xosé Luís Rivas Cruz. Durante a súa traxectoria, Fuxan os Ventos tamén foron incorporando a temática de compromiso social e hoxe en día considérase a esta formación como  pioneira dentro da música galega.

 http://www.goear.com/listen/c141e86/sementeira-fuxan-os-ventos

Na historia da música as cancións folk, xa sexan de tipo tradicional ou non, serviron de base para novas cancións ou modernizábanse con novos estilos como o rock. Astarot, o grupo de heavy rock de Cangas do Morrazo entendeu isto moi ben, e en 2000 publicaron O Sentir dunha Terra, o seu quinto álbum, onde homenaxean a cultura musical galega con versións de cantigas populares galegas e de poemas de autores galegos como Álvaro Cunqueiro, que xa foran musicalizados por cantautores. Esta é a versión que fixeron de "Sementeira".

 http://www.goear.com/listen/beabf0c/sementeira-astarot